TEDAVİLERİMİZ
Protetik Diş Tedavisi
Protetik Diş Tedavisi Nedir?
Protetik diş tedavisi; eksik, kırılmış, aşınmış veya önemli ölçüde madde kaybetmiş dişlerin fonksiyon ve estetik açıdan yeniden düzenlenmesiyle ilgilenir.
Tedavide sabit kron ve köprülerden hareketli protezlere, implant üstü sabit restorasyonlardan tam dişsizlikte kullanılan protezlere kadar farklı seçeneklerden yararlanıyoruz.
Temel amacımız hastanın yalnızca daha estetik görünen dişlere sahip olması değildir. Aynı zamanda:
- Sağlıklı şekilde çiğneyebilmesini,
- Konuşma fonksiyonunun desteklenmesini,
- Eksik diş bölgelerinin tamamlanmasını,
- Kalan dişlerin korunmasını,
- Doğal bir kapanış ilişkisinin oluşturulmasını,
- Gülüş ve yüz estetiğinin desteklenmesini
hedefliyoruz.
Bu nedenle protez diş tedavisi, fonksiyon ve estetiğin birlikte değerlendirildiği kapsamlı bir tedavi sürecidir.
Protetik Diş Tedavisi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Her protez ihtiyacının arkasında aynı problem bulunmaz. Bazı hastalarımız tek bir dişte meydana gelen büyük madde kaybı nedeniyle başvururken bazı hastalarımız birden fazla diş eksikliği nedeniyle çiğnemekte zorlanır.
Protetik diş tedavisini özellikle şu durumlarda değerlendiriyoruz:
- Bir veya birden fazla diş kaybedildiğinde,
- Dişin büyük bölümü çürük veya kırık nedeniyle kaybedildiğinde,
- Kanal tedavisi sonrasında dişin restoratif olarak güçlendirilmesi gerektiğinde,
- Eski kron veya köprülerin yenilenmesi gerektiğinde,
- Çok sayıda diş eksikliği bulunduğunda,
- Ağızda hiç doğal diş kalmadığında,
- İmplantların üzerine protez hazırlanacağında,
- Dişlerde ileri derecede aşınma bulunduğunda,
- Mevcut protez çiğneme veya konuşma sırasında problem oluşturduğunda,
- Protez gevşiyor veya ağız içerisinde vuruk yapıyorsa,
- Dişlerin biçim, renk veya oranlarının protetik restorasyonlarla düzenlenmesi planlanıyorsa.
Tedavi kararını yalnızca eksik diş sayısına bakarak vermiyoruz. Kalan dişlerin durumu, kemik ve diş eti yapısı, hastanın genel ağız sağlığı ve beklentileri de planlamanın bir parçasıdır.
Protetik Diş Tedavisinde Hangi Protezleri Kullanıyoruz?
Protezleri genel olarak sabit, hareketli ve implant üstü restorasyonlar şeklinde değerlendirebiliriz. Ancak bu grupların içerisinde hastanın ihtiyacına göre farklı seçenekler bulunur.
Sabit Protezler
Sabit protezler hasta tarafından çıkarılmayan restorasyonlardır. Doğal dişlerden veya implantlardan destek alabilirler.
Başlıca sabit protez seçenekleri:
- Kron yani diş kaplamaları,
- Köprü protezleri,
- İmplant üstü kronlar,
- İmplant üstü köprüler,
- Uygun vakalarda estetik tam seramik restorasyonlardır.
Sabit bir protez planlarken yalnızca boşluğun tamamlanmasına değil, restorasyonun çevredeki dişlerle olan temasına ve kapanış ilişkisine de dikkat ediyoruz.
Kron (Diş Kaplama)
Kron, dişin görünen bölümünü çevreleyen ve dişin biçimini yeniden oluşturan sabit bir restorasyondur.
Özellikle diş dokusunun önemli bir bölümünün kaybedildiği durumlarda kron tedavisini değerlendirebiliriz.
Örneğin büyük bir dolgusu bulunan ve zaman içerisinde bir duvarı kırılan arka dişte yalnızca yeni bir dolgu yapmak her zaman yeterli olmayabilir. Kalan sağlam diş dokusunu, çatlak riskini ve kapanış kuvvetlerini değerlendirerek dişin kronla restore edilmesinin daha uygun olup olmadığına karar veririz.
Kronlarda kullanılabilecek materyaller arasında vakaya göre:
- Zirkonyum,
- Tam seramik sistemler,
- Metal destekli porselen
gibi seçenekler bulunur.
Materyal seçiminde “en pahalı olan en iyidir” şeklinde bir yaklaşım kullanmıyoruz. Ön veya arka bölge olması, dişe gelen kuvvet, mevcut diş rengi, estetik beklenti ve restorasyonun yapısı seçimde belirleyicidir.
Zirkonyum mu, Porselen mi?
Bu soru protetik tedavi görüşmelerinde en sık karşılaştığımız sorulardan biridir.
Ancak tek bir materyalin bütün hastalar ve bütün dişler için en iyi seçenek olduğunu söylemek doğru değildir.
Örneğin gülüş hattında yer alan tek bir ön dişte renk ve ışık geçirgenliği ön plandayken, arka bölgede bulunan uzun bir köprüde dayanıklılık ve mekanik gereksinimler daha fazla önem kazanabilir.
Bu nedenle materyal seçimini:
- Dişin ağızdaki konumu,
- Kalan diş dokusu,
- Estetik beklenti,
- Diş rengi,
- Karşı çenedeki dişler,
- Diş sıkma alışkanlığı,
- Yapılacak restorasyonun uzunluğu
gibi faktörleri birlikte değerlendirerek yapıyoruz.
Köprü Protez Nedir?
Köprü protez, bir veya daha fazla diş eksikliğinin komşu dişlerden destek alınarak tamamlandığı sabit protez yöntemidir.
Örneğin bir dişin kaybedildiği bölgede boşluğun iki tarafında uygun destek dişler bulunuyorsa, bu dişlerden yararlanılarak köprü planlanabilir.
Ancak her eksik dişte doğrudan köprü önermiyoruz.
Komşu dişlerin tamamen sağlıklı olduğu bazı vakalarda implant seçeneğinin değerlendirilmesi, sağlam diş dokusunun korunması açısından avantaj sağlayabilir. Bunun aksine komşu dişlerde zaten büyük restorasyonlar bulunuyorsa köprü farklı bir avantaj oluşturabilir.
Bu nedenle köprü mü implant mı? sorusunun cevabı hastanın ağız içi durumuna göre değişir.
İmplant Üstü Protez Nedir?
Diş implantları, eksik diş bölgelerinde protezin desteklenmesi için kullanılan yapay diş kökleridir. Protetik tedavi ise implantın ağız içerisinde görünen ve çiğnemeyi sağlayan üst yapısının hazırlanmasını kapsar.
İmplant üzerine:
- Tek diş kronu,
- Birden fazla dişi tamamlayan köprü,
- Tam çene sabit protez,
- İmplantlardan destek alan hareketli protez
planlanabilir.
Örneğin tek bir diş eksikliğinde bir implant üzerine tek kron hazırlanırken, tüm dişlerini kaybetmiş bir hastada birden fazla implanttan destek alan farklı protez tasarımları değerlendirilebilir.
Burada implant sayısı ile yapılacak diş sayısının her zaman aynı olması gerekmez. Protezin tasarımını kemik yapısı, implantların konumu, kapanış ve ağızdaki mevcut anatomik koşullara göre planlıyoruz.
Hareketli Protez Nedir?
Hareketli protezler, hastanın kendisinin ağızdan çıkarıp tekrar takabildiği protezlerdir.
Çok sayıda diş eksikliğinin bulunduğu veya sabit protez için uygun desteğin olmadığı durumlarda hareketli protez seçeneklerini değerlendirebiliriz.
Hareketli protezler temel olarak:
- Parsiyel yani bölümlü protezler,
- Tam protezler
olarak iki ana grupta incelenebilir.
Parsiyel Protez
Ağızda bazı doğal dişlerin bulunduğu ancak eksik diş sayısının fazla olduğu durumlarda parsiyel protezlerden yararlanabiliriz.
Bu protezlerde ağızda kalan dişlerden ve dişsiz bölgelerdeki dokulardan destek alınır.
Hastanın mevcut diş yapısına göre farklı tutuculuk sistemleri kullanılabilir.
Tedavide önemli olan yalnızca eksik dişleri tamamlamak değildir. Kalan doğal dişlere gelen kuvvetlerin de dengeli biçimde dağıtılmasını amaçlıyoruz.
Tam Protez (Damak Protezi)
Üst veya alt çenede hiç doğal diş kalmadığında kullanılan hareketli protezlere tam protez adı verilir.
Halk arasında “damak protezi” veya “takma diş” şeklinde de bilinir.
Tam protezin tutuculuğu yalnızca protezin kendisine bağlı değildir. Çene kemiğinin şekli, yumuşak dokular, tükürük yapısı, kasların hareketi ve hastanın protezi kullanma alışkanlığı da konforu etkileyebilir.
Örneğin uzun yıllardır dişsiz olan bir hastada çene kemiğinde meydana gelen hacim kaybı nedeniyle klasik tam protezin tutuculuğu azalabilir. Böyle bir durumda ağız ve kemik yapısı uygunsa implant destekli protez seçeneklerini de değerlendiriyoruz.
İmplant Destekli Hareketli Protez
Tam dişsizlik bulunan bazı hastalarda hareketli protezin tutuculuğunu artırmak amacıyla implantlardan destek alınabilir.
Özellikle alt çenede klasik tam protezin sürekli hareket etmesinden veya yemek yerken kalkmasından şikâyet eden bir hastada implant destekli bir çözüm yaşam kalitesini belirgin biçimde etkileyebilir.
Ancak implant uygulanıp uygulanamayacağını ve hangi protez tasarımının uygun olduğunu klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında belirliyoruz.
Sabit Protez mi, Hareketli Protez mi?
“Hangisi daha iyi?” sorusunun herkese uyan tek bir cevabı yoktur.
| Değerlendirme | Sabit Protez | Hareketli Protez |
|---|---|---|
| Hasta tarafından çıkarılması | Çıkarılmaz | Çıkarılabilir |
| Destek | Diş veya implant | Diş, implant ve ağız dokuları |
| Kullanım hissi | Genellikle doğal dişe daha yakındır | Alışma süreci gerekebilir |
| Temizlik | Ağız içerisinde yapılır | Ağızdan çıkarılarak temizlenebilir |
| Uygunluk | Yeterli destek gerektirir | Çoklu veya tam diş eksikliklerinde kullanılabilir |
| Planlama | Diş ve implant durumuna göre | Kalan diş ve doku desteğine göre |
Hangi yöntemin uygun olduğunu yalnızca hastanın tercihi değil, biyolojik ve mekanik koşullar da belirler.
Protetik Diş Tedavisi Nasıl Yapılır?
Protetik tedaviye önce detaylı bir muayene ile başlıyoruz. Eksik dişleri, mevcut dişlerin durumunu, diş etlerini ve kapanışı değerlendiriyor; gerekli durumlarda röntgen görüntülerinden yararlanıyoruz.
Protez yapılmadan önce çürük, diş eti hastalığı, kanal tedavisi ihtiyacı veya çekilmesi gereken bir diş olup olmadığını kontrol ediyoruz. Amacımız, protezi sağlıklı bir ağız yapısı üzerine uygulamak.
Muayene sonrasında hastaya uygun protez seçeneklerini anlatıyor ve birlikte en doğru tedavi yöntemini belirliyoruz. İmplant, köprü veya hareketli protez gibi seçenekleri kişinin ihtiyacına göre değerlendiriyoruz.
Tedavi planına göre ölçü veya dijital kayıt alıyor; dişlerin rengi, şekli ve kapanışıyla ilgili gerekli planlamayı yapıyoruz. İhtiyaç varsa tedavi tamamlanana kadar geçici protez de hazırlıyoruz.
Son aşamada protezin şekli, rengi ve ağız içindeki uyumunu kontrol ediyoruz. Gerekli provaların ardından protezi yerleştiriyor ve kullanım sonrasında kontrol randevularıyla süreci takip ediyoruz.
Protetik Tedavide Kapanış Neden Önemlidir?
Bir protezin güzel görünmesi tek başına yeterli değildir.
Alt ve üst dişlerin birbiriyle temas biçimi yani kapanış, protezin uzun dönemli fonksiyonunu etkileyen önemli faktörlerden biridir.
Örneğin yeni yapılmış bir kron diğer dişlerden çok daha erken temas ediyorsa hasta o dişe her kapatmada gereğinden fazla kuvvet uygulayabilir. Bu durum rahatsızlık hissine veya restorasyonda istenmeyen yüklenmelere neden olabilir.
Bu nedenle protez tesliminde yalnızca aynadaki görüntüye değil, çiğneme ve kapanış temaslarına da dikkat ediyoruz.
Eski Protez Ne Zaman Değiştirilmelidir?
Bir protezin yalnızca eski olması, tek başına değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Ancak şu durumlarda mevcut protezin değerlendirilmesini öneriyoruz:
- Kron veya köprü altında çürük gelişmesi,
- Protezin gevşemesi,
- Hareketli protezin ağız içerisinde oynaması,
- Sürekli vuruk veya yara oluşturması,
- Protezde kırık meydana gelmesi,
- Diş eti kenarında uyumsuzluk oluşması,
- Çiğneme sırasında ağrı yaşanması,
- Kapanışın değişmesi,
- Protezin temizlenmesinin zorlaşması,
- Renk veya estetik görünümün hastayı rahatsız etmesi.
Örneğin on yıldır kullandığı köprüsünde hiçbir şikâyeti bulunmayan hastayla, üç yıllık olmasına rağmen kenarında çürük gelişmiş bir köprüsü bulunan hastayı aynı şekilde değerlendirmeyiz.
Kararı protezin yaşına değil, ağız içerisindeki mevcut durumuna göre veririz.
Proteze Alışmak Ne Kadar Sürer?
Adaptasyon süresi protezin türüne ve kişinin ağız yapısına göre değişir.
Sabit kron ve köprülerde alışma genellikle daha kolay olurken hareketli protezlerde ilk dönemlerde:
- Ağızda yabancılık hissi,
- Tükürük miktarında değişiklik,
- Bazı kelimeleri söylerken zorlanma,
- Çiğnemede alışkanlık değişikliği
yaşanabilir.
Yeni hareketli protez kullanan hastalarımıza ilk günlerde yiyecekleri küçük parçalara ayırmalarını ve çiğnemeyi iki tarafa dengeli dağıtmalarını öneriyoruz.
Protezin belirli bir noktada sürekli vurması veya yara oluşturması ise “alışılması gereken normal bir durum” olarak kabul edilmemelidir. Böyle bir durumda protezin kontrol edilmesi gerekir.
Protetik Diş Tedavisi Ağrılı mıdır?
Tedavinin türüne göre süreç değişir.
Diş hazırlığı gereken sabit protez işlemlerinde gerekli olduğunda lokal anestezi kullanıyoruz. Böylece işlem sırasında hastanın konforunu sağlamayı hedefliyoruz.
İmplant içeren bir tedavi planında ise cerrahi aşama ile protetik aşama birbirinden farklı süreçlerdir.
Tedaviden sonra geçici hassasiyet veya alışma hissi görülebilir. Şiddetli veya devam eden ağrı bulunması halinde kontrol gerekir.
Protetik Diş Tedavisinden Önce Nelere Bakıyoruz?
Uzun süre kullanılmasını hedeflediğimiz bir protezin sağlıklı dokular üzerinde çalışması gerekir.
Tedavi öncesinde özellikle:
- Diş eti sağlığını,
- Mevcut çürükleri,
- Diş köklerini,
- Eski dolguları,
- Kapanışı,
- Diş sıkma veya gıcırdatma bulgularını,
- Eksik diş bölgelerini,
- Kemik ve implant durumunu
değerlendiriyoruz.
Örneğin ileri diş eti problemi bulunan hareketli bir dişin doğrudan köprü desteği olarak kullanılması doğru olmayabilir. Öncelikle dişin uzun dönemli olarak korunup korunamayacağını değerlendiririz.
Diş Sıkma Protezleri Etkiler mi?
Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı doğal dişlerde olduğu gibi protetik restorasyonlarda da yüksek kuvvetler oluşturabilir.
Bu nedenle muayene sırasında:
- Aşınmış diş yüzeyleri,
- Seramik kırıkları,
- Çene kaslarında hassasiyet,
- Sabahları çene yorgunluğu
gibi bulguları dikkate alıyoruz.
Diş sıkma alışkanlığı bulunan hastalarda kullanılacak materyal ve restorasyon tasarımını buna göre değerlendirebilir, gerekli durumlarda tedavi sonrası koruyucu plak planlayabiliriz.
“Kaplama yaptırdım, artık o diş çürümez” düşüncesi doğru değildir.
Protez yapılmış dişlerin ve çevresindeki diş etlerinin düzenli olarak temizlenmesi gerekir.
Kron ve Köprü Bakımı
Kron bulunan dişleri doğal dişler gibi düzenli olarak fırçalamak gerekir.
Köprü protezlerinde ise gövdenin altındaki bölgenin temizliği özellikle önemlidir. Bu alanlarda hekimin önerisine göre:
- Köprü altı diş ipleri,
- Arayüz fırçaları,
- Uygun ağız bakım yardımcıları
kullanılabilir.
Hareketli Protez Bakımı
Hareketli protezleri düzenli olarak ağızdan çıkarıp temizlemek gerekir.
Temizlik sırasında protezin yüzeyini çizebilecek veya yapısına zarar verebilecek yöntemlerden kaçınılmalıdır.
Ağız içerisinde doğal diş bulunmasa bile diş etleri, dil ve diğer ağız dokularının temizliği devam etmelidir.
Protez Kırılırsa Evde Yapıştırılabilir mi?
Hayır.
Kırılmış bir protezin ev tipi yapıştırıcılarla birleştirilmeye çalışılması protezin ağızdaki uyumunu değiştirebilir ve kullanılan maddeler ağız içerisinde kullanıma uygun olmayabilir.
Kırılan parçaları saklayarak diş hekimine getirmenizi öneriyoruz.
Bazı protezler tamir edilebilirken bazı durumlarda yeni protez hazırlanması gerekebilir. Bunu protezi ve ağız içerisindeki durumu değerlendirdikten sonra belirliyoruz.
Aile Diş'te Protetik Diş Tedavisi
Aile Diş olarak protetik tedavilerde amacımız yalnızca eksik alanı tamamlamak değil; hastanın ağız yapısıyla uyumlu, temizlenebilir, fonksiyonel ve doğal görünümlü bir restorasyon oluşturmaktır.
Sancaktepe ve Kartal’daki kliniklerimizde protetik tedavi planlaması sırasında hastalarımızın mevcut dişlerini ve beklentilerini ayrıntılı biçimde değerlendiriyoruz.
Tedavi planına göre:
- Kron ve köprü restorasyonları,
- Zirkonyum ve porselen restorasyonlar,
- Hareketli bölümlü protezler,
- Tam protezler,
- İmplant üstü sabit protezler,
- İmplant destekli hareketli protezler,
- Geçici restorasyonlar,
- Eski protezlerin kontrolü ve yenilenmesi
gibi farklı protetik çözümleri değerlendiriyoruz.
Her hastaya aynı protezi önermek yerine ağız içerisindeki mevcut koşullara göre alternatifleri açıklıyor ve tedaviyi kişiye özel planlıyoruz. Daha fazla bilgi için ‘buraya’ tıklayabilirsiniz.
